„Vísindamenn hafa lengi verið á einu máli um að laxalús og strokulax úr sjókvíaeldi séu stærstu ógnirnar við villta laxinn.“
Forskerne har lenge vært klokkeklare på at lakselus og rømt oppdrettslaks er de største truslene mot villaksen.
Þetta segir meðal annars í frétt norska ríkisfjölmiðilsins NRK um þá ákvörðun Umhverfisstofnunar Noregs að loka fyrir stangveiði í þremur af þekktustu laxveiðiám landsins vegna bágborins ástands villtra laxastofna.
Tilkynnt var um ákvörðun stofnunarinnar í dag. Er hún þungfært reiðarslag fyrir bændur sem eiga lönd að ánum. Kynslóð eftir kynslóð hefur stangveiði á laxi verið bæði lifibrauð og menningararfur fólks í þessum héruðum.
Hér á landi erum við með atvinnuvegaráðherra sem virðist ætla að neita að horfast í augu við hversu illa Norðmenn hafa farið að ráði sínu í sjókvíaeldi ef miðað er við frumvarpið um lagareldi, sem lagt var fram á nýafstöðnu þingi.
Feikilega mikið er í húfi að mistök Norðmanna verði ekki endurtekin hér. Reynir þar bæði á stjórnmálamenn þjóðarinnar og ekki síður vísindafólk Hafrannsóknastofnunarinnar sem hingað til hefur verið tilbúið að ganga alltof langt í þágu sjókvíeldisfyrirtækjanna.
Við minnum á að hægt er að horfa á heimildarmyndina Árnar þagna eftir Óskar Pál Sveinsson í spilara RÚV. Hún fjallar um áhrif lokunar norskra laxveiðiáa sumarið 2024 og hvað mun gerast í sveitum Íslands ef sömu aðstæður koma upp hér.
Í frétt NRK er rætt við Torfinn Evensen, sem stýrir Norske Lakselver sem eru samtök 130 laxveiðiáa í Noregi. Frá og með 1 ágúst verða laxveiðar í Gaula, Orkla og Vesterlva bannaðar.
De tre elvene er blant vassdragene hvor det har vist seg å ikke vært et høstbart overskudd de siste to årene, og hvor det ser ut til å bli for lite laks på gyteplassene også i år.
Uten høstbart overskudd skal det ikke åpnes for fiske og den svært alvorlige situasjonen i disse elvene tilsier egentlig at fisket skulle vært stanset før 1. august, mener direktoratet.
…
Evensen i Norske Lakseelver sier at elvene som nå skal stenges, nettopp hadde vedtatt å kutte i antall fiskedager for å spare stor- og mellomlaks.
– At direktoratet da overstyrer, synes vi er trist, sier Evensen.
Det var kun åpnet for et svært begrenset uttak av liten hannlaks, som er mer tallrik i år og ikke så viktig for bestandene, ifølge foreningen.
Norske Lakseelver mener det er andre tiltak som må til, fremfor å stenge elvene for laksefiske.
– Forskerne har lenge vært klokkeklare på at lakselus og rømt oppdrettslaks er de største truslene mot villaksen. Klimaendringene er også en stor trussel, men den får vi ikke gjort noe med på kort sikt.