„…getur þó haft áhrif á bæði endurnýjun leyfa og óútgefin leyfi,“ segir Kjartan Ólafsson, fyrrverandi stjórnarformaður Arnarlax í viðtali við Morgunblaðið og er augsýnilega áhyggjufullur yfir þeirri stöðu sem er komin upp vegna frumkvæðisathugunar ESA, Eftirlitsstofnunar EFTA á lögmæti leyfa fyrir sjókvíaeldi við Ísland.
Kjartan má vera áhyggjufullur. Það hlaut að koma að skuldadögum í því látlausa fúski sem hefur viðgengist innan opinberra stofnana og við sérhagsmunagæsla fulltrúa úr stjórnmálastéttinni í þágu þessa skaðlega iðnaðar.
Staðreyndin er sú að leyfi hafa verið veitt fyrir sjókvíaeldi hér á landi án þess að lögum um stjórn vatnamála hafi verið fylgt, en þau byggja á vatnatilskipun Evrópusambandsins. Þetta er einhver mikilvægasta umhverfisverndarlöggjöf seinni tíma, ekki síst fyrir okkur Íslendinga sem byggjum tilveru okkar að stóru leyti á heilbrigði hafsins og gríðarlegum vatnsauðlindum.
Við hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum höfum ítrekað bent stjórnvöldum á að sú hjáleið sem búin var til í þágu fjögurra fyrirtækja framhjá lögum um vernd gegn mengun hafs og stranda og stjórn vatnamála væri ólög sem ekki stæðist.
Við héldum að ný ríkisstjórn hefði einlægan áhuga á að hætti því fúski og leggja af þá sérhagsmunagæslu sem einkenndi vinnubrögð fyrri ríkisstjórna og fékk fullkomna falleinkunn í frægri skýrslu ríkisendurskoðanda.
Sérstaklega héldum við að Hanna Katrín Friðriksson atvinnuvegaráðherra myndi vilja taka til í þessum málaflokki og fara eftir lögum sem voru innleidd hér á landi vegna aðildar landsins að samningnum um evrópska efnahagssvæðið, en flokkur hennar vill að Ísland taki skrefið alla leið inn í Evrópusambandið.
Því miður hefur sú ekki verið raunin.
Hafi atvinnuvegaráðherra talið einhvern vafa leika á því að fyrri vinnubrögð við útgáfu leyfa fyrir sjókvíaeldi væri ekki í lagi hefði hún ekki þurft að efast lengur eftir niðurstöðu EFTA dómstólsins í desember. Talsmaður okkar hjá Íslenska náttúruverndarsjóðnum vakti athygli ráðherrans á niðurstöðu dómsins daginn eftir að hann féll og setti í samhengi við drög að nýjum lögum um lagareldi sem voru í vinnslu í ráðuneyti hennar. Sjá afrit af þeim tölvupósti sem hér fylgir.
Forvitnilegt verður að heyra atvinnuvegaráðherra útskýra af hverju hún ákvað að hafa að engu allar þessar ábendingar og velja frekar leið áframhaldandi sérhagsmunagæslu í viðleitni við að fara framhjá lögum sem annar atvinnurekstur og íbúar landsins þurfa eðlilega að fara eftir.
