Meðal stuðningsfólks ríkisstjórnarinnar eru um sex sinnum fleiri neikvæðir gagnvart sjókvíaeldi en jákvæðir.
Í heild eru fjórum sinnum fleiri neikvæðir gagnvart sjókvíaeldi en jákvæðir. Andstaðan er afgerandi í öllum aldurs- og tekjuhópum, bæði meðal karla og kvenna og í öllum kjördæmum landsins.
Ríkisstjórnin hefur því ríkt umboð til að koma skikki á rekstur sjókvíaeldis við Ísland með því að setja iðnaðinum umgjörð sem tryggir að umhverfi og lífríki landsins skaðist ekki með varanlegum hætti.
Við vonum innilega að ríkisstjórnin klúðri því tækifæri ekki. Það væri ófyrirgefanlegt.
Íslenski náttúruverndarsjóðurinn og samstarfssamtök greiða fyrir könnunina, en aðferðarfræðin er öll samkvæmt stöðlum Gallups. Könnunin var gerð 5. til 19. febrúar en markmiðið var að kanna viðhorf Íslendinga til laxeldis í opnum sjókvíum og þróun þar á. Könnunin var netkönnun. Úrtakið var 1867 manns af öllu landinu, 18 ára og eldri, handahófsvaldir úr Viðhorfahópi Gallup. Niðurstöður könnunarinnar má lesa hér: Viðhorf til laxeldis í opnum kvíum – Gallup, feb 2026 (pdf)
Vísir fjallar um könnunina, og ræddi við Jón Kaldal:
… „Niðurstaða könnunarinnar sýnir okkur með fyrst og fremst að staða baráttunnar gegn laxeldi í opnum sjókvíum er ótrúlega sterk. Viðhorf fólks er stöðugt heilt yfir og hlutfallstölur hreyfast lítið milli ára. Margfalt fleiri eru neikvæð í garð þessa iðnaðar en jákvæðir,“ segir Jón Kaldal í samtali við Vísi.
Ekki vænkast hagur lagareldisfrumvarpsins
Að sögn Jóns má lesa það úr könnuninni að fjórum sinnum fleiri eru neikvæðir gagnvart sjókvíaeldi en jákvæðir. Sérstaklega forvitnilegt í því samhengi er að sex sinnum fleiri meðal stuðningfólks ríkisstjórnarinnar eru neikvæðir gagnvart sjókvítaeldi en jákvæðir. En nýtt lagareldisfrumvarp Hönnu Katrínar Friðriksson atvinnuvegaráðherra hefur reynst afar umdeilt.Annars er staðan sú að andstaðan við sjókvíaeldi er afgerandi og er hún greinileg í öllum aldurs- og tekjuhópum, bæði meðal karla og kvenna, hún er í öllum kjördæmum, sem er eftirtektarvert í ljósi stuðnings á landsbyggðinni sem gjarnan er vísað til og andstöðuna má finna meðal kjósenda allra flokka.
Má þá segja að um sé að ræða gjá milli þings og þjóðar, eins og það hefur verið orðað?
„Við vitum við ekki hvernig sá hópur sem nú gegnir þingmennsku mun taka á þessum málum. Þau eru ekki enn komin á dagskrá þingsins. Hitt er kristalstært að djúp gjá er milli Hönnu Katrínar og stuðningsfólks Viðreisnar.
Um fimm sinnum fleiri stuðningsmenn Viðreisnar eru neikvæðir í garð sjókvíaeldis en jákvæðir. Á sama tíma og Hanna Katrín vill fjölga fjörðum undir sjókvíaeldi og hefur lagt fram drög að frumvarpi til lagar um lkagareldi sem eru klæðskerasniðin að hagsmunum fyrirtækjanna styðja yfir helmingur þeirra sem myndu kjósa Viðreisn að sjókvíaeldið verði beinlínis bannað,“ segir Jón.
Helstu niðurstöður
Í könnuninni kemur fram að 62,6 prósent eru neikvæð gagnvart sjókvíaeldi en 15,1 prósent eru jákvæð. Þá kemur fram í könnuninni að 57,4 prósent vilja banna sjókvíaeldi.Hvað velferð eldislaxa varðar telja 58,8 prósent hana slæma í sjókvíaeldi og 72,8 prósent telja að villta íslenska laxastofninum stafi mikil hætta af laxeldi í opnum sjókvíum.
Neikvæðni í garð sjókvíaeldis er yfir 50 prósent meðal stuðningsfólks allra flokka.
Jón segir að þarna sé í raun ekkert sem komi á óvart ef frá er talin tregða atvinnuvegaráðherra til að hverfa af braut fyrri sérhagsmunagæslu, eins og Jón orðar það.
„Meðal stuðningsfólks ríkisstjórnarinnar eru um sex sinnum fleiri neikvæðir gagnvart sjókvíaeldi en jákvæðir. Ríkisstjórnin hefur því ríkt umboð meðal stuðningsfólks síns til að koma skikki á umgjörð sjókvíaeldis við Ísland með því að setja iðnaðinum umgjörð sem tryggir að umhverfi og lífríki landsins skaðist ekki með varanlegum hætti.“