Svarið við spurningunni í fyrirsögninni er já, en hversu skaðleg laxalús er villtum laxi hefur hinsvegar verið vitað í töluverðan tíma þó þessi fagmiðill um laxeldi hafi ekki sýnt því verðskuldaðan áhuga.
Á vef MBL er að finna vandaða fréttaskýringu um rannsóknina sem Salmon Business vísar til, og meðal annars rætt við höfund hennar David Pioch:
Laxalúsin skapar mikla hættu fyrir laxinn og hún dregur mjög úr vexti laxaseiðanna og getu þeirra til að komast af í sjónum. Ég myndi taka samlíkinguna fyrir barnið að ef það myndi veikjast og væri að fara að æfa íþróttir þá myndi það ekki ná þeim árangri sem það annars gæti. Við nefnilega sáum það að seiðin sem fengu á sig lús eiga ekki eins góða möguleika til að komast af og takast á við hina hörðu lífsbaráttu. Seiðunum líður illa, þau vaxa hægar og ef margar lýs eru á sama seiðinu þá drepst það.
Lesa má rannsókn David Pioch hér.
Morgunblaðið fjallar ítarlega um niðurstöður hennar og ræðir við Pioch. Í fréttaskýringu Mbl. segir m.a:
„Laxalús og áhrif hennar á laxinn hefur verið mikið rannsakað hér í Noregi. Sú rannsókn sem við framkvæmdum er einstök hvað það varðar að við tókum villtan fisk beint úr sínu náttúrulega umhverfi. Við sáum háa dánartíðni, hægari vöxt og það leyndi sér ekki að sníkjudýrið var að valda miklum búsifjum hjá seiðunum. Það sem við vitum líka er að þegar að seiðin koma út í sjóinn tekur við alveg nýtt umhverfi. Rándýr sem ætla að éta þau, samkeppni um fæðu og þau verða útsett fyrir annars konar sýkingum,“ sagði David í samtali við Sporðaköst. Hann benti líka á það þau seiði sem fá á sig lús verða síður hæf til að lifa af. Lúsin dregur úr vexti þeirra og þau þá líklegri til að vera étin að verða undir í samkeppninni. Sárin eftir lúsina valda þar að auki meiri hættu á sýkingu.
David segir að líta megi á rannsóknina þeirra sem eins konar gæðamælingu á þær rannsóknir sem áður hafa verið unnar á eldisfiski og öldum seiðum. „Við sáum að þessi viltu seiði urðu fyrir sambærilegum áhrifum og komið hafði fram í öðrum rannsóknum.“
Dánarhlutfall seiðanna var mjög hátt en David segir að ekki liggi nákvæmlega fyrir hvað dregur þau til dauða. Öll áttu þau það sameiginlegt að lúsin sem hafði fest sig á þau var komin á forfullorðinsstig og var farin að geta fært sig um set á seiðunum.
Þessi miklu áhrif sem laxalús hefur á seiðin vekur svo sannarlega upp spurningar. Ekki eru opnar sjókvíar í námunda við helstu laxveiðiárnar á Íslandi. En ljóst er að þar þarf að fara varlega og halda mikilli fjarlægð frá helstu laxveiðiánum. Laxaseiði frá Norðvesturlandi synda að öllum líkindum framhjá Vestfjörðum á leið sinni á fæðuslóð. Þar geta þau hæglega orðið útsett fyrir eldislús. Miðað við rannsóknir Norðmanna þá er ljóst að lúsasmit hefur víðtæk áhrif. Ef lýsnar eru of margar drepast seiðin. Þau að smitið sé ekki mikið þá skaðast seiðin og eiga minni möguleika. Stóra spurningin sem margir velta fyrir sér er: Af hverju koma sífellt færri laxar til baka? Væntanlega er svarið við þeirri spurningu flókið en ljóst að laxalúsin er eitt af svörunum.
…
Hann undirstrikar þó að þessi áhrif hafi komið fram í fyrri tilraunum en þetta var í fyrsta skipti sem villt seiði voru nýtt í rannsókn af þessu tagi. „Auðvitað eru siðferðilegar spurningar í kringum það að taka seiði úr náttúrulegum aðstæðum. Þau koma ekki aftur sem fullvaxinn lax. En við teljum mikilvægt að halda þessum rannsóknum áfram. Ein spurningin sem þekkjum ekki svarið við er hvort að laxastofnar úr ólíkum ám hafi mismikið þol gagnvart þessu sníkjudýri. En við stefnum að því að rannsaka þetta frekar,“ sagði David að lokum.