Fyrirsögn þessarar fréttar er tilefni til að rifja upp niðurstöður skýrslu Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands, Áhrif laxeldis í opnum sjókvíum á byggð og efnahagslíf, sem var birt 2024.
Þar kemur fram þar sem sjókvíaeldi á laxi er mest við Ísland á sunnanverðum Vestfjörðum, hefur þróunin frá 2014 verið sú að börnum fækkað, fjölskyldum hefur fækkað og karlar eru orðnir hlutfallslega fleiri en konur svo töluverður munar. Í skýrslunni kemur líka fram að íslenskum ríkisborgurum hefur farið jafnt og þétt fækkandi á þessu svæði.
Tölurnar í skýrslunni voru sóttar til Hagstofu Íslands og eru sérstaklega forvitnilegar því þær afsanna þau meginrök hagsmunagæslusamtaka sjókvíaeldisfyrirtækja að sjókvíaeldi á laxi styrki búsetu í brothættum sjávarbyggðum. Þar sem börnum fækkar, fjölskyldum fækkar en körlum sem búa einir fjölgar verður ekki viðhaldið heilbrigðu og sjálfbæru samfélagi.
Í umræðum á Facebooksíðu okkar hjá Íslenska náttúruverndarsjóðsins um skýrslunna benti einn heimamaður fyrir vestan á það er samsetning íbúa sem er umræðuefni en ekki þjóðernið:
„Flestir af þessum erlenda starfsfólki hér áður var kvenfólk, og hlutfallslega voru konur þá mun færri en karlar, og margar af þessum konum sem komu vestur til að vinna í fiski fundu mann fyrir vestan og eignuðust börn og fjölskyldu fyrir vestan. Núna er þetta allt annað við fiskeldið, þar er vinnuaflið sem kemur mest karlmenn og það eru þegar mun fleiri karlmenn en konur hér fyrir vestan,“ sagði Vestfirðingurinn.
Þau kjör sem bjóðast við störf við sjókvíaeldi freista landsmanna ekki nóg til þess að þeir flytji þangað sem það er stundað. Þjóðin hefur fyrir löngu áttað sig á því að sjókvíaeldi er mengandi iðnaður sem skaðar villta laxastofna með erfðablöndun og fer hræðilega með eldisdýrin sín.
Fjölskyldum hefur fækkað en einhleypum körlum fjölgað. Vinnuaflið hefur verið sótt annað. Þorpin eru að verða að verbúðum. Þetta er beinlínis vond byggðastefna.
Hlusta má á viðtalið við Ragnar Þór, rekstrarstjóra Tungusilungs á Tálknafirði á spilara RÚV: